I-Allelopathy ivame ukuchazwa njenganoma yimuphi umphumela oqondile noma ongaqondile, omuhle noma omubi wesitshalo esisodwa kolunye ngokukhiqizwa nokukhululwa kwamakhemikhali endaweni ezungezile [1]. Izitshalo zikhipha amakhemikhali e-allelo emkhathini nasenhlabathini ngokuwohloka, ukugeleza kwamaqabunga, ukukhishwa kwezimpande, kanye nokubola kwezinsalela [2]. Njengeqembu elilodwa lama-allelochemicals abalulekile, izingxenye eziguquguqukayo zingena emoyeni nasenhlabathini ngezindlela ezifanayo: izitshalo zikhipha izinto eziguquguqukayo emkhathini ngqo [3]; amanzi emvula ahlanza lezi zingxenye (njenge-monoterpenes) ezikhiqizweni ezikhipha amaqabunga kanye ne-wax ebusweni, okwenza kube nokwenzeka ukuthi izingxenye eziguquguqukayo zingene enhlabathini [4]; izimpande zezitshalo zingakhipha izinto ezibangelwa ukhula kanye nezinto ezibangelwa amagciwane enhlabathini [5]; lezi zingxenye ezitshalweni ziphinde zikhishwe enhlabathini ezungezile [6Njengamanje, amafutha ashintshashintshayo aye ahlolwa kabanzi ukuze asetshenziswe ekuphathweni kokhula nezinambuzane [7,8,9,10,11]. Zitholakala zisebenza ngokusabalala esimweni sazo segesi emoyeni nangokuguquka zibe ezinye izimo zibe emhlabathini noma ziye kuwo [3,12], edlala indima ebalulekile ekuvimbeleni ukukhula kwezitshalo ngokusebenzisana kwezinhlobo ezahlukene kanye nokushintsha umphakathi wezitshalo phakathi kwezitshalo nokhula [13]. Izifundo eziningana ziphakamisa ukuthi i-allelopathy ingasiza ekusungulweni kokubusa kwezinhlobo zezitshalo ezindaweni zemvelo [14,15,16Ngakho-ke, izinhlobo zezitshalo ezivelele zingabhekwa njengemithombo engaba khona yamakhemikhali e-allelo.
Eminyakeni yamuva nje, imiphumela ye-allelopathic kanye namakhemikhali e-allelopathic kuye kwamukelwa kancane kancane ngabacwaningi ngenhloso yokuthola ezinye izindlela ezifanele zokufaka esikhundleni semithi yokubulala ukhula yokwenziwa [17,18,19,20]. Ukuze kuncishiswe ukulahlekelwa kwezolimo, imithi yokubulala ukhula isetshenziswa kakhulu ukulawula ukukhula kokhula. Kodwa-ke, ukusetshenziswa ngokungakhethi kwemithi yokubulala ukhula yokwenziwa kuye kwaba nomthelela ekwandeni kwezinkinga zokumelana nokhula, ukuwohloka kancane kancane kwenhlabathi, kanye nezingozi empilweni yabantu [21]. Amakhemikhali emvelo e-allelopathic avela ezitshalweni anganikeza amandla amakhulu okuthuthukiswa kwamakhemikhali amasha okubulala ukhula, noma njengamakhemikhali e-lead ekuboneni amakhemikhali amasha okubulala ukhula avela emvelweni [17,22]. I-Amomum villosum Lour. iyisitshalo esihlala isikhathi eside esikhula njengesitshalo esihlala isikhathi eside emndenini wejinja, esikhula sibe ukuphakama okungu-1.2–3.0 m emthunzini wezihlahla. Sisabalale kabanzi eNingizimu China, eThailand, eVietnam, eLaos, eCambodia, nakwezinye izindawo zaseNingizimu-mpumalanga ye-Asia. Isithelo esomile se-A. villosum siwuhlobo lwesinongo esivamile ngenxa yokunambitheka kwaso okukhangayo [23] futhi imelela umuthi wendabuko owaziwayo eShayina, osetshenziswa kabanzi ukwelapha izifo zesisu. Izifundo eziningana zibike ukuthi amafutha athambile acebile ku-A. villosum ayizithako zokwelapha eziyinhloko kanye nezithako ezinuka kamnandi [24,25,26,27Abacwaningi bathole ukuthi amafutha abalulekile e-A. villosum abonisa ubuthi bokuthintana nezinambuzane i-Tribolium castaneum (Herbst) kanye ne-Lasioderma serricorne (Fabricius), kanye nobuthi obunamandla bokufutha i-T. castaneum [28Ngesikhathi esifanayo, i-A. villosum inomthelela omubi ekwahlukeni kwezitshalo, i-biomass, ukungcola kanye nezakhamzimba zomhlabathi zehlathi lemvula eliyinhloko [29]. Kodwa-ke, indima yezemvelo yamafutha aguquguqukayo kanye namakhemikhali e-allelopathic ayaziwa. Ngenxa yezifundo zangaphambilini mayelana nezingxenye zamakhemikhali zamafutha abalulekile e-A. villosum [30,31,32], umgomo wethu ukuphenya ukuthi ngabe i-A. villosum ikhipha yini ama-compounds anemiphumela ye-allelopathic emoyeni nasenhlabathini ukuze isize ekusunguleni ukubusa kwayo. Ngakho-ke, sihlela: (i) ukuhlaziya nokuqhathanisa izingxenye zamakhemikhali zamafutha aguquguqukayo avela ezithweni ezahlukene ze-A. villosum; (ii) ukuhlola i-allelopathy yamafutha aguquguqukayo akhishwe kanye nama-compound aguquguqukayo avela ku-A. villosum, bese sithola amakhemikhali anemiphumela ye-allelopathic ku-Lactuca sativa L. kanye ne-Lolium perenne L.; kanye (iii) ukuhlola imiphumela yamafutha avela ku-A. villosum ekwahlukeni kanye nesakhiwo somphakathi sama-microorganisms enhlabathini.
Okwedlule: Amafutha e-Artemisia capillaris ahlanzekile okwenza ikhandlela nensipho ngobuningi amafutha abalulekile amasha kuma-reed burner diffusers Olandelayo: Intengo enkulu ngobuningi 100% Pure Stellariae Radix essential oil (entsha) Relax Aromatherapy Eucalyptus globulus